فرض کنید یک عمدهفروش لوازم یدکی هستید (مثال فرضی). سالها کالایتان را تلفنی و حضوری فروختهاید و حالا چند مغازهدار همصنف پیشنهاد دادهاند که اگر سایت یا اپی راه بیندازید، کالای آنها را هم بفروشید. از چند جا پرسیدهاید «اپ مثل دیجیکالا چقدر درمیآید؟» و جوابها آنقدر با هم فرق دارند که نمیدانید کدام را جدی بگیرید.
پاسخ کوتاه: «اپ مثل دیجیکالا» معمولاً یعنی بازار چندفروشنده، با پنل فروشنده، کمیسیون، تسویه، انبار و ارسال، نه فقط یک فروشگاه با سبد خرید. هزینه را همین بخشها تعیین میکنند، نه شباهت ظاهری اپ. اگر فقط کالای خودتان را میفروشید، مقالهٔ هزینه ساخت اپلیکیشن فروشگاهی برای شما دقیقتر است.
این مقاله فقط دربارهٔ همین مدل است: بازاری که فروشندههای مستقل در آن کالا میفروشند و پلتفرم بین خریدار، فروشنده و پول قرار میگیرد. در ادامه جدول تکفروشنده در برابر چندفروشنده، بخشهایی که فقط در بازار چندفروشنده لازم میشوند و اثرشان بر هزینه، یک نسخهٔ اول دوستونه و چکلیست ششموردی قبل از گرفتن برآورد را میبینید. نام دیجیکالا اینجا فقط برای توصیف یک مدل شناختهشده آمده و این مقاله ارتباطی با آن شرکت ندارد.
«مثل دیجیکالا» دقیقاً یعنی چه؟
بیشتر کسانی که این جمله را میگویند، یکی از دو چیز را در ذهن دارند. گروه اول ظاهر و تجربهٔ خرید را میخواهند: صفحهٔ کالای مرتب، جستوجوی خوب، سبد خرید و پرداخت سریع. این در واقع یک فروشگاه اینترنتی تکفروشنده است که فقط خوب ساخته شده.
گروه دوم مدل کسبوکار را میخواهند: پلتفرمی که فروشندههای مختلف روی آن کالا ثبت کنند، پلتفرم از هر فروش کمیسیون بردارد و سهم فروشنده را تسویه کند. به این مدل بازار چندفروشنده یا مارکتپلیس فروش کالا میگویند. مارکتپلیس یعنی بازاری آنلاین که خریدار و چند فروشنده را به هم میرساند.
فرق این دو در هزینه بسیار زیاد است، چون در مدل دوم یک کاربر کاملاً تازه، یعنی فروشنده، با پنل، قوانین و پول خودش به پروژه اضافه میشود.
یک مرز دیگر هم هست: در بازار چندفروشنده، سفارش و پول از خود پلتفرم رد میشود و پلتفرم مسئول تسویه با فروشنده و رسیدگی به مرجوعی است. اگر فروش بین خود مردم و آگهیمحور است، خریدار و فروشنده با چت یا تماس به توافق میرسند و پول معامله از پلتفرم رد نمیشود، مدل شما به دیوار نزدیکتر است و مقالهٔ هزینه ساخت اپلیکیشن مثل دیوار به کارتان میآید.
تکفروشنده یا چندفروشنده؟
قبل از هر برآوردی، معلوم کنید کدام مدل را میخواهید. این جدول فرقها را کنار هم میگذارد:
| موضوع | فروشگاه تکفروشنده | بازار چندفروشنده |
|---|---|---|
| چه کسی کالا را ثبت میکند | تیم خود شما | هر فروشنده از پنل خودش |
| موجودی | یک انبار و یک فهرست موجودی | موجودی جدا برای هر فروشنده، گاهی یک کالا با چند فروشنده و چند قیمت |
| پول و تسویه | همهٔ پول به حساب شما میآید | کمیسیون پلتفرم کم میشود و سهم هر فروشنده در دورههای مشخص تسویه میشود |
| ارسال | یک روش ارسال از انبار شما | ارسال از انبار پلتفرم، از انبار فروشنده یا ترکیبی از هر دو |
| پشتیبانی و اختلاف | مشتری فقط با شما طرف است | پلتفرم باید بین خریدار و فروشنده داوری کند، مثلاً در مرجوعی |
| پنلهای لازم | اپ یا سایت خریدار و پنل مدیریت | اپ یا سایت خریدار، پنل فروشنده و پنل مدیریت با بخش تسویه و نظارت بر فروشندهها |
مثال فرضی: یک برند پوشاک که فقط لباسهای تولید خودش را میفروشد، به ستون اول نیاز دارد، حتی اگر اپش ظاهری شبیه دیجیکالا داشته باشد. اما همان برند اگر بخواهد تولیدیهای کوچک دیگر هم کالایشان را رویش بفروشند، وارد ستون دوم میشود.
اجزای بازار چندفروشنده مثل دیجیکالا و اثر هرکدام بر هزینه
یک بازار چندفروشنده از چند بخش ساخته میشود. هر بخش را میشود ساده یا کامل ساخت و همین انتخابها هزینه را جابهجا میکنند:
| بخش | کارش چیست | اثر نسبی بر هزینه |
|---|---|---|
| اپ خریدار | مرور کالا، سبد، پرداخت و پیگیری سفارش روی موبایل | زیاد، بهخصوص اگر اندروید و iOS هر دو لازم باشد |
| سایت | همان تجربهٔ خرید روی وب و دیده شدن صفحهٔ کالاها در گوگل | متوسط تا زیاد |
| پنل فروشنده | ثبت کالا، موجودی، سفارشها و گزارش فروش هر فروشنده | زیاد |
| پنل مدیریت | تأیید فروشنده و کالا، دستهبندی، نظارت و گزارش کل | متوسط تا زیاد |
| جستوجو و فیلتر | پیدا کردن کالا میان هزاران کالای فروشندههای مختلف | متوسط تا زیاد |
| سبد و پرداخت | خرید همزمان از چند فروشنده در یک سبد و اتصال به درگاه پرداخت | متوسط |
| کیف پول و تسویه | حساب کمیسیون و پرداخت سهم فروشندهها | زیاد |
| انبار و ارسال | تعیین اینکه هر سفارش از کجا و با چه روشی ارسال شود | متوسط تا زیاد |
| نظرات و امتیاز | نظر خریدار دربارهٔ کالا و فروشنده | کم تا متوسط |
| اعلان | خبر دادن وضعیت سفارش به خریدار و سفارش تازه به فروشنده | کم تا متوسط |
| اتصال به حسابداری | رد کردن فروش و فاکتورها به نرمافزار حسابداری | متوسط، بسته به نرمافزار |
پنل فروشنده
این بخش اصلیترین فرق با فروشگاه معمولی است. فروشنده باید بتواند کالا ثبت کند، قیمت و موجودی را عوض کند، سفارشهایش را ببیند و بداند چقدر طلب دارد. مثال فرضی: اگر فروشندههای شما مغازهدارهایی هستند که با کامپیوتر کار نمیکنند، ثبت کالا باید ساده و با چند فیلد باشد؛ اگر شرکتهای بزرگاند، ممکن است بارگذاری گروهی کالا با فایل اکسل بخواهند که کار بیشتری دارد.
تسویه و کمیسیون
اینجا پول وارد بازی میشود و دقت بیشتری لازم است. باید معلوم باشد کمیسیون ثابت است یا برای هر دسته فرق دارد، تسویه هفتگی است یا ماهانه، و مرجوعی بعد از تسویه چطور حساب میشود. هرچه قاعدهها بیشتر باشند، منطق و گزارشهای بیشتری ساخته میشود. به همین دلیل پنل مدیریت این پروژهها از پنل یک فروشگاه ساده سنگینتر است؛ دربارهٔ اجزای آن در صفحهٔ پنل مدیریت و مقالهٔ هزینه ساخت پنل مدیریت بیشتر بخوانید.
انبار و ارسال
سه مدل رایج داریم: کالا در انبار پلتفرم نگه داشته و از آنجا ارسال شود، هر فروشنده خودش ارسال کند، یا ترکیبی از هر دو. مدل دوم ساخت سادهتری دارد ولی خریدی که از سه فروشنده انجام شده، در سه بسته و با سه زمان تحویل میرسد و این باید در اپ درست نمایش داده شود.
جستوجو
وقتی کالاها را فروشندههای مختلف ثبت میکنند، یک کالا با چند اسم و چند عکس ثبت میشود. جستوجوی ساده برای شروع کافی است، اما فیلتر بر اساس ویژگیهای هر دسته (مثلاً سایز و رنگ برای پوشاک، یا مدل خودرو برای لوازم یدکی) کار بیشتری میبرد.
ایدهتان را بنویسید تا بگوییم نسخهٔ اول چه بخشهایی لازم دارد. فرم برآورد هزینه
سایت اول، اپ اول یا هر دو؟
برای بازار چندفروشنده معمولاً سایت خریدار و پنل فروشنده اول ساخته میشوند. دلیلش ساده است: فروشندهها کالا را بیشتر پشت کامپیوتر ثبت میکنند، صفحههای کالا در گوگل دیده میشوند و یک نسخه برای همهٔ دستگاهها کار میکند. هزینهٔ این مسیر را در مقالهٔ هزینه ساخت وب اپلیکیشن ببینید.
اپ خریدار را میشود همزمان ساخت یا بعد از اینکه بازار جا افتاد. یک راه میانه هم PWA است، یعنی سایتی که روی گوشی مثل اپ نصب میشود؛ مقایسهاش در مقالهٔ PWA یا اپلیکیشن نیتیو آمده است. اگر خریدارهای شما بیشتر اندرویدیاند، مقالهٔ هزینه ساخت اپلیکیشن اندروید هم کمک میکند.
مثال فرضی: در بازار لوازم یدکی، تعمیرکارها معمولاً سر کار و با گوشی دنبال قطعه میگردند. اینجا شاید اپ خریدار زودتر از معمول لازم شود، ولی پنل فروشنده همچنان وب میماند.
نسخهٔ اول را کوچک شروع کنید
نسخهٔ اول یا MVP یعنی کوچکترین نسخهای که ایده را با کاربر واقعی امتحان میکند (MVP چیست). در بازار چندفروشنده، سختترین کار جذب فروشنده و خریدار با هم است، پس بهتر است قبل از ساختن همهٔ بخشها ببینید این دو طرف اصلاً میآیند یا نه.
| در نسخهٔ اول | بعداً |
|---|---|
| یک یا دو دستهٔ کالا | دستههای تازه بر اساس تقاضا |
| چند فروشندهٔ دعوتی که خودتان میشناسید | ثبتنام آزاد فروشنده با بررسی مدارک |
| پنل فروشندهٔ ساده: ثبت کالا، موجودی و سفارش | گزارشهای فروش، تبلیغ داخلی و بارگذاری گروهی کالا |
| تسویهٔ دستی با گزارش از پنل مدیریت | کیف پول و تسویهٔ خودکار |
| یک روش ارسال | چند روش ارسال و انبار مرکزی |
| جستوجوی ساده و فیلتر دسته | فیلتر بر اساس ویژگی هر دسته و پیشنهاد کالا |
| سایت یا PWA | اپ اندروید و iOS |
نکتهٔ مهم: کوچک شروع کردن یعنی بخش کمتر، نه ساختار ضعیفتر. ساختار داده و نقشها باید از روز اول برای چندفروشنده طراحی شوند تا بعداً مجبور به بازنویسی نشوید. اگر میخواهید این مسیر را با تیم ما بروید، صفحهٔ ساخت MVP را ببینید.
هزینه و زمان؛ چه چیزی تعیینکننده است؟
اینجا عدد قیمت نمیدهیم، چون عدد بدون دانستن جزئیات پروژهٔ شما گمراهکننده است. این شش عامل بیشترین اثر را دارند:
- تعداد پنلها و نقشها: فقط خریدار، فروشنده و ادمین، یا نقشهای بیشتر مثل پشتیبانی و انباردار.
- مدل تسویه: دستی یا خودکار، کمیسیون ثابت یا متغیر.
- ارسال و انبار: انبار مرکزی، ارسال از فروشنده یا ترکیبی.
- پلتفرمها: فقط سایت، یا سایت و اندروید و iOS.
- اتصالها: درگاه پرداخت، شرکتهای ارسال، حسابداری، پیامک.
- طراحی: قالب ساده یا طراحی اختصاصی تجربهٔ خرید.
دربارهٔ زمان، طبق صفحهٔ هزینه ساخت اپلیکیشن تکنوراه، MVP ساده ۶ تا ۱۰ هفته، اپ متوسط ۳ تا ۴ ماه و پروژهٔ بزرگ ۶ ماه به بالا طول میکشد. بازار چندفروشندهٔ کامل معمولاً در دستهٔ بزرگ است و نسخهٔ اولی که پرداخت آنلاین و چرخهٔ کامل سفارش دارد، دستکم در دستهٔ متوسط. جزئیات بیشتر در مقالهٔ زمان ساخت اپلیکیشن و راههای منطقی صرفهجویی در مقالهٔ کاهش هزینه ساخت اپ آمده است.
هزینههایی که بعد از ساخت میآیند
بعد از تحویل هم هزینههایی هست که باید از اول در بودجه ببینید:
- سرور و فضای عکس: با زیاد شدن کالاها و عکس فروشندهها بیشتر میشود.
- پیامک: برای ورود با کد یکبارمصرف و اطلاعرسانی سفارش.
- درگاه پرداخت: کارمزد هر تراکنش.
- نگهداری و پشتیبانی: رفع ایراد، بهروزرسانی اپ در استورها و اضافه کردن امکانات تازه.
مثال فرضی: اگر هر فروشنده برای هر کالا چند عکس با کیفیت بالا بگذارد، فضای ذخیره و پهنای باند زودتر از یک فروشگاه تکفروشنده رشد میکند. فشردهسازی عکس از همان نسخهٔ اول این هزینه را کنترل میکند.
قبل از گرفتن برآورد چه آماده کنید؟
برآورد دقیق وقتی ممکن است که این شش مورد روشن باشد:
- مدل درآمد و کمیسیون: کمیسیون از هر فروش، اشتراک فروشنده یا هر دو.
- چند فروشندهٔ اول: چه کسانی هستند و کالایشان را چطور ثبت میکنند.
- دستههای کالا: نسخهٔ اول با کدام دستهها شروع میشود.
- ارسال: چه کسی کالا را میفرستد، شما یا فروشنده.
- پرداخت و تسویه: هر چند وقت یک بار و چطور به فروشنده پول میدهید.
- سیستم فعلی: از چه نرمافزار حسابداری یا انباری استفاده میکنید که باید وصل شود.
اگر اینها را در یک مستند نیازمندی پروژه (PRD) بنویسید، پیشنهادهای قیمت را هم راحتتر کنار هم میگذارید. برای درخواست پیشنهاد از چند تیم، نمونه RFP نرمافزار نقطهٔ شروع خوبی است.
جمعبندی و قدم بعدی
- اول معلوم کنید تکفروشنده میخواهید یا چندفروشنده؛ این بزرگترین فرق هزینه است.
- در بازار چندفروشنده، پنل فروشنده، تسویه و ارسال بیشترین کار را دارند، نه ظاهر اپ.
- معمولاً سایت و پنل فروشنده اول میآیند و اپ خریدار همزمان یا بعد.
- با یک دسته کالا، چند فروشندهٔ دعوتی و تسویهٔ دستی شروع کنید، ولی ساختار را برای رشد بسازید.
- قبل از برآورد، شش مورد چکلیست را بنویسید تا قیمتها قابل مقایسه شوند.
ما در تکنوراه برآورد را از روی همین فهرست نسخهٔ اول میدهیم. فهرست نسخهٔ اول بازارتان را بفرستید و برآورد بگیرید: فرم برآورد هزینه
سوالات متداول
هزینه ساخت اپلیکیشن مثل دیجیکالا چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد، چون از حجم کار ساخته میشود. بیشترین اثر را تعداد پنلها و نقشها، مدل کمیسیون و تسویه با فروشنده، نحوهٔ انبار و ارسال، تعداد پلتفرمها (سایت، اندروید، iOS) و اتصال به سیستمهای دیگر مثل حسابداری دارند. برای عدد پروژهٔ خودتان، فهرست نسخهٔ اول را در فرم برآورد هزینه تکنوراه بنویسید.
فرق اپ فروشگاهی با اپ مثل دیجیکالا چیست؟
در اپ فروشگاهی یک فروشنده، یعنی خود شما، کالا را ثبت میکند و پول را میگیرد. در اپ مثل دیجیکالا فروشندههای زیادی کالا ثبت میکنند، هرکدام پنل خودشان را دارند و پلتفرم کمیسیون برمیدارد و سهم هر فروشنده را تسویه میکند. همین پنل فروشنده و تسویه بخش بزرگی از کار اضافه است.
ساخت اپلیکیشن مثل دیجیکالا چقدر زمان میبرد؟
طبق صفحهٔ برآورد هزینه ساخت اپلیکیشن تکنوراه، MVP ساده ۶ تا ۱۰ هفته، اپ متوسط ۳ تا ۴ ماه و پروژهٔ بزرگ ۶ ماه به بالا طول میکشد. بازار چندفروشندهٔ کامل معمولاً در دستهٔ بزرگ است. نسخهٔ اولی که پرداخت آنلاین و چرخهٔ کامل سفارش دارد، دستکم در دستهٔ اپ متوسط قرار میگیرد.
اول سایت بسازم یا اپلیکیشن؟
برای بازار چندفروشنده معمولاً سایت خریدار و پنل فروشنده اول ساخته میشوند، چون فروشندهها کالا را بیشتر با کامپیوتر ثبت میکنند و صفحهٔ کالاها در گوگل دیده میشود. اپ خریدار را میشود همزمان یا در فاز بعد ساخت، وقتی خریدارها به اپ نصبی نیاز دارند.
میشود با چند فروشنده شروع کرد و بعد بزرگ کرد؟
بله و معمولاً بهترین شروع همین است. نسخهٔ اول میتواند یک دستهٔ کالا، چند فروشندهٔ دعوتی و تسویهٔ دستی داشته باشد، به شرطی که ساختار داده و پنلها از اول طوری طراحی شوند که بعداً فروشندهٔ تازه، دستهٔ تازه و تسویهٔ خودکار اضافه شود.